Véronique Demaret, Huy Espace Public Partagé (Hepp)

Wil je meer lezen?
Abonneer je nu op Tijdschrift Publieke Ruimte en blijf op de hoogte van de nieuwste inzichten, trends en ontwikkelingen in de publieke ruimte.

Een verbeelde stad met een collectieve basis

COOLCITY 3000 is een artistiek samenwerkingsproject dat door de Frans-Belgische tandem Palin Drome en XDK werd opgezet. De basis van het project is een grote kaart die in honderden identieke percelen is opgedeeld. Elke kunstenaar of elk collectief kreeg een eigen perceel om een maquette op te bouwen. Het resultaat is een verzameling van gebouwen, landschappen en kleinschalige architectuur.

Samengevoegd vormen deze fragmenten een denkbeeldige stad. De maquettes zijn zeer divers, variërend van futuristische architectuur en miniatuurlandschappen tot poëtische installaties of experimentele structuren. Sommige ontwerpen ademen de sfeer van een drukke, dichtbevolkte wijk, terwijl andere juist volop de ruimte geven aan natuur of verrassende manieren van wonen.

Deze opeenstapeling van individuele visies vormt een veranderend en betekenisvol territorium. COOLCITY 3000 wordt zo een denkbeeldige metropool, opgetrokken uit utopieën, verhalen en landschapsfragmenten.

De stad is ingedeeld in verschillende thematische zones: een dichtbevolkte stedelijke zone, een berggebied, een woestijnzone, een waterzone en een zone die onbestemd is gebleven. Dit denkbeeldige landschap brengt allerlei unieke situaties samen en werkt voor de kunstenaars als één groot creatief laboratorium.

Een denkbeeldige wereld als stedelijk lab

​​​​​​​

COOLCITY 3000 hoort weliswaar thuis in de wereld van de hedendaagse kunst, maar het project kaart duidelijk ook stedenbouwkundige topics aan. De manier waarop deze miniatuurstad stap voor stap is opgebouwd, weerspiegelt de realiteit. Echte steden ontwikkelen zich namelijk net zo: stukje bij beetje, door constante verandering en een mix van allerlei verschillende functies.

Elke maquette wordt een hypothese. Wat zou er gebeuren als we de stad anders gaan bekijken? Als er nieuwe woonvormen zouden ontstaan? Als we meer plaats zouden maken voor de natuur of gedeelde ruimten?

Wie deze verzonnen stad observeert, ontdekt een enorme variatie aan stedelijke situaties en toekomstbeelden. Sommige zijn poëtisch, andere kritisch of ironisch, maar allemaal bieden ze een reflectie op de mogelijke vormen die steden kunnen aannemen.

Wonen in de stad – de hamvraag

De artistieke verkenning van COOLCITY 3000 sluit aan bij concrete uitdagingen. In veel Europese steden wordt de toegankelijkheid van woningen inmiddels echt problematisch. De moeilijkheden waarmee steeds meer mensen te kampen krijgen op de woningmarkt zijn legio. Denk maar aan de stijgende vastgoedprijzen, het tekort aan betaalbare woningen, vastgoedspeculatie of de wanverhouding tussen het bestaande woningaanbod en de behoeften van bewoners.

De wooncrisis beperkt zich niet tot een tekort aan woningen. Ook overbezetting, ongezonde woningen of onzekere woonsituaties maken deel uit van het probleem. Voeg daarbij ook nog het gevoel van uitsluiting uit de stad, wanneer bepaalde wijken ontoegankelijk worden voor een deel van de bevolking.

Al die spanningen plaatsen grote vraagtekens bij de manier waarop we onze steden maken en organiseren.

Andere woonvormen bedenken

In deze context fungeert COOLCITY 3000 als een ideeënlaboratorium. De kunstenaars hebben niet de ambitie om directe oplossingen aan te reiken voor het woonvraagstuk, maar creëren wel een denkbeeldige ruimte voor het debat daarover.

Enkele maquettes stellen vormen van collectief wonen voor, andere verkennen modulaire architectuurvormen of hybride structuren, ergens tussen natuur en bebouwing in. Nog andere verbeelden steden met een sterkere horizontale, ecologische of gemeenschapsvormende insteek.

Deze visies nodigen ons uit onze stedenbouwkundige modellen te herdenken. Waarom worden onze steden op deze of gene manier gebouwd? Welke alternatieven bestaan er? Hoe kunnen we densiteit, leefkwaliteit en een rechtvaardige toegang tot wonen met elkaar verzoenen?

De artistieke verbeelding maakt het mogelijk deze vragen te onderzoeken buiten het keurslijf van de stadsplanning om.

De stad als een mozaïek van visies

Een van de sterke punten van het project ligt in de diversiteit van de bijdragen. Elke kunstenaar brengt zijn of haar eigen visie op de stad: sommigen verkiezen een experimentele architectuur, anderen ontwerpen miniatuurlandschappen of verhalende installaties.

Bij het bekijken van het grondplan van COOLCITY 3000 ontdekken bezoekers een waaier van miniatuurwerelden. Eén perceel kan een futuristisch gebouw voorstellen, een volgend een verwilderd landschap of een onwaarschijnlijke structuur.

Die contrasten herinneren ons eraan dat een stad nooit overal hetzelfde is. Ze wordt samengesteld uit opeenvolgende lagen, visies die elkaar soms tegenspreken en een enorme diversiteit van gebruiksvormen.

Een ervaring voor alle soorten bezoekers

De tentoonstelling onderscheidt zich eveneens door haar toegankelijkheid en ludieke aanpak. De miniatuurstad trekt alle aandacht en nodigt ons uit om op verkenning te gaan. Bezoekers lopen rond het grondplan, bestuderen de details van de maquettes en bepalen zo hun eigen lezing van de stad.

Deze installatie maakt het mogelijk om complexe stedenbouwkundige vraagstukken aan te kaarten, en wel op een doordachte en visuele manier. In tegenstelling tot technische plannen en documenten, schuift COOLCITY 3000 hier een intuïtieve stedenbouw naar voren.

Rondom de tentoonstelling wordt een gevarieerd publieksprogramma georganiseerd: rondleidingen, ontmoetingen met de kunstenaars of workshops. Deze evenementen bevorderen uitwisselingen en moedigen iedereen aan om de eigen visie op de stad met anderen te delen.

Een stad in voortdurende verandering

COOLCITY 3000 is geen statisch werk. Het project werd opgevat als een stad in permanente evolutie. Bij elke tentoonstelling kunnen nieuwe percelen toegevoegd worden en transformeert de geografie van de denkbeeldige wijken.

Dit proces weerspiegelt de dynamiek van de echte steden, die blijvend veranderen. De stad is een levend organisme, met wijken die zich transformeren, gebouwen die opduiken en verdwijnen, en nieuwe gebruiksvormen die de kop opsteken.

De fictieve stad van COOLCITY 3000 wordt zo een metafoor voor deze permanente transformatie.

De steden van de toekomst verbeelden

Doorheen dit hele artistieke parcours staat één vraag centraal: hoe willen we in de stad van morgen gaan wonen?

In het licht van de klimatologische, sociale en economische uitdagingen zijn onze stedelijke modellen aan een herziening toe. Onze steden zullen densiteit, algemene toegang tot wonen, kwaliteitsvolle publieke ruimten en een ecologische transitie met elkaar moeten verzoenen.

De collectieve verbeelding speelt daarbij een essentiële rol. Artistieke projecten als COOLCITY 3000 bieden een vrije ruimte waarin alternatieve stedelijke modellen kunnen verkend worden.

Elke bezoeker van deze denkbeeldige stad krijgt de vraag voorgeschoteld: indien u uw eigen perceel in de toekomststad zou moeten vormgeven, hoe zou dat er dan uitzien?

Ergens tussen utopie, spel en reflectie herinnert het project van COOLCITY 3000 ons aan iets essentieels: de stad van morgen moet nog uitgevonden worden.

Tentoonstelling van 02.10 tot 15.11.2026 in de Space Collection, rue Vivegnis, 236, 4000 Luik

Meer info:

www.coolcity3000.com

Toolbox Voetgangersplan

Op 8 oktober lanceerde Voetgangersbeweging de Toolbox Voetgangersplan. Deze online handleiding is een waardevol hulpmiddel voor lokale besturen om het voetgangersbeleid in hun gemeente te verbeteren. De toolbox biedt handige tips, goede voorbeelden en beleidsinput om op een gestructureerde en effectieve manier met het thema voetgangers aan de slag te gaan.
Met de toenemende aandacht voor duurzame mobiliteit en leefbare steden is het noodzakelijk om te voet gaan mogelijk en aantrekkelijk te maken voor iedereen. De walkable city biedt tal van persoonlijke en maatschappelijke voordelen en helpt (inter)nationale doelstellingen te halen.

De Toolbox biedt een antwoord op de vragen: Waarom een voetgangersplan? Hoe begin je eraan? Wat staat erin? Je krijgt daarnaast ook een overzicht van praktijkvoorbeelden uit binnen- en buitenland. Met ideeën voor mogelijke acties en linken naar relevante tools en projecten wordt je zoveel mogelijk op weg gezet. De komende maanden en jaren groeit de Toolbox verder en wordt hij aangevuld met o.a. downloads, extra voorbeelden en een opleidingsaanbod.