Er loopt ook een opdracht voor hooi- en begrazingbeheer met erfgoeddieren in verschillende gebieden.
BELEID
Van ontharden naar verbinden:
7 lessen uit de Green Deal Tuinstraten
1.4 Getuigenissen van een Tuinstraat
Ervaringen uit de praktijk tonen hoe Tuinstraten concreet vorm krijgen en welke impact ze hebben op de buurt. Deze getuigenissen bieden niet alleen inzicht in de uitdagingen en succesfactoren, maar werken ook inspirerend voor andere gemeenten en bewoners die met een Tuinstraat aan de slag willen.
Daphne De Wit, Shaved Monkey
Weerstand ombuigen naar draagvlak, het kan. Stekene bewijst het.
In de Stadionstraat van Stekene werken bewoners en gemeente samen aan een tuinstraat. Sandy Adriaenssens (Viaverda) en Joke Flour (Commons Lab) begeleiden dit traject samen met een reeks partners en leerden onderweg wat zo'n complexe samenwerking écht vraagt. Hun eerste 7 leerlessen gaan over tuinstraten, maar eigenlijk over veel meer dan dat.
De Green Deal Tuinstraten draait om vier V's: vergroenen, verblauwen, verbinden en verplaatsen. Samen met partners zoals de Vereniging Voor Openbaar Groen (VVOG), Infopunt Publieke Ruimte, Aquafin en de Federatie van de Betonindustrie (FEBE) willen ze één ambitie waarmaken: 1000 tuinstraten in Vlaanderen tegen 2030. Stekene is één van de eerste binnen deze Green Deal en zoals dat gaat met pioniers: er valt veel te leren.
Leerles 1: Betrek bewoners van in het begin
Hoe vroeger je bewoners betrekt, hoe groter de kans op een geslaagd project. Verandering roept vaak weerstand op. Om die zo klein mogelijk te houden is het goed om noden en verlangens van de buurt in kaart te brengen voor er een voorontwerp wordt gemaakt. Joke: “Als je je buurt hoort voor je naar een ontwerp toewerkt, kunnen mensen benoemen wat ze als probleem ervaren. Dan kan je samen naar oplossingen zoeken en is de kans groter dat je tot een gedragen ontwerp kunt komen. Als gemeente heb je dan ook de ruimte om randvoorwaarden aan te geven en je strategische visie te duiden. Bakens uitzetten helpt bij omgaan met verandering.”
Leerles 2: Zet iets neer. Letterlijk.
Weerstand is normaal. Een proefopstelling is beter dan elke PowerPoint. In de Stadionstraat in Stekene hadden bewoners schrik dat bomen in hun smalle straat het daglicht in hun woning zouden wegnemen. Daarom bracht Stekene de bomen naar hen toe, in grote plantenbakken. Bewoners konden voelen hoe dicht ze stonden, hoe groot de schaduw was. Ze mochten ook kiezen welke planten ze wilden voor de plantvakken in de straat. Joke: “Een klein geveltuintje bij twee of drie bewoners opstarten werkt ongelooflijk inspirerend. Zo ontstaat een eerste positieve flow en van daaruit groeit je draagvlak.”
"Een proefopstelling is beter dan elke PowerPoint"
Zicht op het brownfield van Boch in La Louvière.
Leerles 3: Gemeente én bewoners zijn bondgenoten, geen tegenstanders
Een tuinstraat vraagt om samenwerking over vakjes heen binnen de gemeente (communicatie, milieu, groendienst, openbare werken …), maar ook tussen bestuur en bewoners. En dat kan soms verrassend simpel zijn. Zo zette de groendienst in Stekene een waterton in de straat zodat bewoners hun planten makkelijk water kunnen geven. Gedeeld water: klein gebaar, groot signaal.
En wanneer de samenwerking toch vastloopt? Dan helpt een tussenpartij. Sandy: “Als gemeente en bewoners rechtstreeks tegenover elkaar zitten, gaat het soms schuren. Via een externe partner zoals Commons Lab voelen mensen meer ruimte om vrijuit te spreken.”
Leerles 4: Soms is pauzeren een slimme zet.
Samenwerking tot stand brengen vraagt tijd en participatie met bewoners kan soms moeilijk verlopen. Een pauze inlassen kan dan een goed idee zijn. Om daarna een eerste kleine actie te doen in de straat mét de buurt. Zo maak je in kleine stappen een nieuw straatbeeld zichtbaar. In Stekene konden bewoners op die manier wennen aan de plannen voor een tuinstraat, en kon de gemeente haar strategische lijn vasthouden zonder overhaast bij te sturen uit angst. Joke: “Geef niet te snel op, want wie weet is even rust het enige wat je project nodig heeft, in combinatie met het vinden van enkele enthousiaste ambassadeurs.”
Verkenning van de kanaaloevers.
Tentoonstelling van het B.L.U.E. project in La Louvière.
"Gedeeld water: klein gebaar, groot signaal"
Leerles 5: Leg uit wat je doet. En staaf het.
Sandy: “In het laagste deel van de Stadionstraat waren mensen bang voor wateroverlast. Dan is het belangrijk dat je uitlegt wat er technisch mogelijk is op zo'n locatie, en dat je dat kan onderbouwen met studies en berekeningen. We zorgden voor een bodemonderzoek, overstromingsmodellen, infiltratieberekeningen … Terechte bezorgdheden serieus nemen en ze met onderbouwde (tegen)argumenten staven, dat schept vertrouwen.”
Leerles 6: Beginners, kies je straat verstandig.
Sandy: “Stekene heeft een Delhaize en een postkantoor in de Stadionstraat. Dus ook vrachtverkeer. Dat maakt een heraanleg een stuk complexer. In een rustige straat kan je makkelijker inzetten op vergroening en verbinding. Als je pas start met tuinstraten, is het slim om te kiezen voor een straat met niet te veel verkeer. Begin haalbaar, leer onderweg, bouw van daaruit verder.”
Leerles 7: Kies je moment
Joke: “Kijk naar straten waar sowieso rioleringswerken of een wegvernieuwing gepland zijn. Dat is hét moment om te denken aan een tuinstraat. De straat ligt toch open en de impact van tuinstraten op het welzijn van bewoners is op lange termijn niet te onderschatten! Dat blijkt ook uit het jaarlijkse onderzoek van Straatvinken en de Straat-O-sfeer.”
Zelf aan de slag?
De Toolbox Tuinstraten bundelt technische info én draaiboeken voor participatieprocessen – alles wat een gemeente nodig heeft om te starten. Bijkomende informatie vind je ook in de Tuinstraten kennisdatabank en tuinstraten.be.
Wil je op de hoogte blijven van de Green Deal Tuinstraten? Schrijf je in op de nieuwsbrief. Liever het brede verhaal van alle Green Deals volgen? Dat kan ook.
