Er loopt ook een opdracht voor hooi- en begrazingbeheer met erfgoeddieren in verschillende gebieden.

1.4 Getuigenissen van een Tuinstraat

Ervaringen uit de praktijk tonen hoe Tuinstraten concreet vorm krijgen en welke impact ze hebben op de buurt. Deze getuigenissen bieden niet alleen inzicht in de uitdagingen en succesfactoren, maar werken ook inspirerend voor andere gemeenten en bewoners die met een Tuinstraat aan de slag willen.

IN DE PRAKTIJK

Het voedsellabyrint, een ontdekkingsreis door het kloppend hart van de circulaire economie

Dorothé Luczak, vzw BAU-Regain en Intradel 

In een wereld die voortdurend verandert, is het vraagstuk rond grondstoffen en duurzaamheid urgenter dan ooit. Op de voormalige ACEC-terreinen in Herstal ontstond daarom een bijzondere plek: het voedsellabyrint. Dit labyrint groeit uit tot een belevingstraject dat jong en oud uitnodigt om de vele facetten van de ecologische transitie te verkennen. Elke bocht, elke plantenkamer vertelt een verhaal: over natuur die zich herstelt, over een circulaire economie die materialen een nieuw leven geeft en over zero waste, een principe dat uitgroeit tot een levenshouding.

Een levend ecosysteem


Het doolhof is niet alleen een spel, maar ook een levend ecosysteem dat dient als metafoor voor onze gedeelde toekomst. Gedeelde moestuinen, heggen en rijk bodemleven wisselen elkaar af met natuurlijke systemen die afval- en regenwater filteren. Honingdragende planten trekken insecten aan en kleine dieren vinden er schuilplaatsen. Op verschillende plekken tonen leerzones hoe we afval opnieuw als grondstof kunnen gebruiken. Zo ontdekken bezoekers hoe ze hun ecologische voetafdruk verkleinen en de biodiversiteit beschermen.
Elke stap in het labyrint zet aan tot reflectie: hoe kunnen we minder maar beter consumeren? Hoe vernieuwen we onze productiemethoden en deelpraktijken? En hoe maken we van gebieden opnieuw veerkrachtige plekken via participatieprojecten die mensen zonder toegang tot de arbeidsmarkt én burgers actief betrekken?
Het voedsellabyrint nodigt uit tot vertragen en verwonderen. Bezoekers ervaren dat ieder van ons kan bijdragen aan oplossingen voor de klimaat- en milieu-uitdagingen van vandaag, door te kiezen voor een sobere, optimistische en natuurvriendelijke levensstijl. Bij elke halte leren ze hoe eenvoudige handelingen zoals afval verminderen, composteren, mulchen en zacht waterbeheer, de veerkracht van een plek kunnen versterken.

Van afval tot grondstof


Het labyrint vormt ook een manifest voor circulariteit. Mobiele kippenrennen, schuilplaatsen, een reusachtige kruidenspiraal, bankjes, borders en bewegwijzering tonen hoe hergebruik en materialen met een kleine ecologische voetafdruk een plek vormgeven. Organisch materiaal uit aanleg- en onderhoudswerken krijgt ter plaatse een nieuw leven en groeit uit tot een dynamisch landschap. Zo maken korte kringlopen zich zichtbaar en tastbaar, en openen ze nieuwe perspectieven. Demonstraties op het terrein vertalen de ecologische transitie naar de praktijk en vormen, naast cijfers en analyses, een krachtig middel om zowel bezoekers als beleidsmakers te overtuigen.
Seizoensgebonden workshops, participatieve werven, observatieposten, tuinbouwinitiatieven en bodemkaarten creëren een inclusieve aanpak waarin iedereen zijn weg vindt. Het project stimuleert dat bewoners en bezoekers zich de plek eigen maken. Zo groeit het uit tot een belangrijke voorwaarde voor een succesvolle en duurzame regeneratie.

Geprofileerde bank, ontworpen door de vzw BAU-Regain uit hergebruikte houten bekisting

"In een tijd waarin steeds meer plekken een nieuwe bestemming krijgen, laat het labyrint zien hoe krachtig tijdelijk gebruik kan zijn"

Bank César met rugleuning, ontworpen door de vzw BAU-Regain uit hergebruikte marmer

Een testplek voor governance


In een tijd waarin steeds meer plekken een nieuwe bestemming krijgen, laat het labyrint zien hoe krachtig tijdelijk gebruik kan zijn. Het bewijst dat een nieuw perspectief niet altijd grote ingrepen vraagt. Met een doordachte beplanting, enkele heldere beheerprincipes (soberheid, hergebruik en multifunctionaliteit) en een weloverwogen programmering krijgt een ruimte al snel nieuw leven. Tegelijk ontstaan er sterkere sociale banden en groeien lokale samenwerkingen.
Het voedsellabyrint fungeert als een open platform waar gemeenten kunnen experimenteren met veerkrachtige aanplantingen, recyclagematerialen, koolstofarme onderhoudsmethoden en praktijkgerichte pedagogische modellen. Zo komen klimaatdoelstellingen, zero waste en gebruiksvriendelijkheid samen op een plek. Tegelijk verspreidt het project de opgedane kennis naar andere locaties in Wallonië en de ruimere regio, zowel in openbare als in particuliere ruimtes en op braakliggende terreinen die wachten op herontwikkeling.

Het labyrint is daardoor meer dan een parcours. Het vormt een lerende infrastructuur die stap voor stap plekken regenereert en opnieuw ruimte geeft aan verbeelding.


Hergebruik in dienst van samenleven


De inrichting van de site kwam tot stand dankzij een nauwe samenwerking met de vzw BAU-Regain. Op het kruispunt van circulaire economie en sociaal-professionele integratie ontwerpen en produceren hun teams circulair straatmeubilair en uitrusting, bedacht en gemaakt door en voor bewoners.

Materialen zoals marmer, inert materiaal en hout ontsnappen aan de afvalberg dankzij partners zoals de Ressourcerie du Pays de Liège en Intradel. In de ateliers van BAU-Regain selecteren, bewerken en transformeren vakmensen deze stukken tot nieuwe objecten. Zo krijgen materialen een tweede leven. Het zorgvuldige transformatieproces, met aandacht voor esthetiek en kwaliteit, geeft herbruikbare grondstoffen opnieuw waarde en beperkt het gebruik van nieuwe materialen.

De afgewerkte objecten dragen zichtbaar hun geschiedenis. Hun sobere vormgeving, robuustheid en zorgvuldige afwerking laten ze moeiteloos opgaan in hun omgeving. Het meubilair wordt zo deel van het verhaal van de plek: elk stuk is uniek en draagt zowel kwaliteit als betekenis.


"Het labyrint vormt een lerende infrastructuur die stap voor stap plekken regenereert en opnieuw ruimte geeft aan verbeelding"

Bij BAU-Regain gaat het herstellen van materialen hand in hand met het herstellen van levenslopen. Het werken met materiaal wordt er een hefboom voor persoonlijke wederopbouw. Leren, vaardigheden ontwikkelen en opnieuw aansluiting vinden bij de arbeidswereld staan centraal. Deze dynamiek groeit uit een samenwerking tussen Intradel, La Ressourcerie du Pays de Liège en de vzw Cynorhodon. Hun partnerschap maakt deel uit van Territoires de Réparation par l’Économie Sociale, een initiatief van het Waalse Gewest en het Europees Sociaal Fonds dat mensen zonder toegang tot de arbeidsmarkt begeleidt naar duurzame re-integratie.


De aanpak van BAU-Regain vertrekt vanuit een duidelijke bottom-up visie. Voorzieningen ontstaan via co-creatie met gebruikers, partners en teamleden, zodat ze optimaal aansluiten bij reële noden. Dat proces versterkt tegelijk het samenleven en samenwerken.


Samen met Intradel werkt BAU-Regain zo mee aan de ambitieuze herbestemming van een braakliggend industrieterrein. Hun aanpak vertrekt vanuit een integrale visie op circulariteit en een duurzame herwaardering van het gebied. De publieke ruimte groeit uit tot een plek waar experimenteren en leren centraal staan. Waar zowel ruimtes als relaties worden hersteld, ten dienste van bewoners en hun omgeving. Tot slot ontwerpen en produceren BAU-Regain en Intradel ook robuust en uniek maatmeubilair tegen toegankelijke prijzen. Hun klantenkring is breed en omvat zowel publieke als private opdrachtgevers: steden en gemeenten, particulieren, bedrijven en ontwerpers van publieke ruimte.


Meer info: https://www.bau-regain.be/