Er loopt ook een opdracht voor hooi- en begrazingbeheer met erfgoeddieren in verschillende gebieden.

BELEID

Ruimte maken voor sport en bewegen 

1.4 Getuigenissen van een Tuinstraat

Ervaringen uit de praktijk tonen hoe Tuinstraten concreet vorm krijgen en welke impact ze hebben op de buurt. Deze getuigenissen bieden niet alleen inzicht in de uitdagingen en succesfactoren, maar werken ook inspirerend voor andere gemeenten en bewoners die met een Tuinstraat aan de slag willen.

Freija Maebe & Jasper Truyens (Sport Vlaanderen)

Cijfers van de Vlaamse Monitor Sport en Bewegen 2025 bevestigen de trend van 2020 en 2023: de niet of licht georganiseerde sportactiviteiten worden populairder, zowel bij jongeren als volwassenen. Daarbij maken ze voornamelijk gebruik van bos, outdoor, natuurgebieden, parken en openluchtsportinfrastructuur als populairste plekken om in de openbare ruimte te sporten en bewegen. Belangrijke informatie dus om mee te nemen in het vormgeven van de publieke ruimte. ​​​​​​​

De Vlaamse monitor Sport & Bewegen is een onderzoeksinstrument van Sport Vlaanderen om het sport- en beweeggedrag van de inwoners van Vlaanderen te monitoren. Na metingen in 2020 (tijdens de coronaperiode) en 2023 geeft dit rapport inzicht in de cijfers van de meting van 2025.


Sportfrequentie


81% van alle respondenten geeft aan wekelijks te sporten. Dat aandeel is sterk gelijkaardig met het aandeel wekelijkse sporters in 2020 (80%) en 2023 (81%). Het aandeel wekelijkse sporters bij mensen in armoede is 68%. Bij mensen met een beperking of chronische aandoening is dit aandeel 70%. Wandelen, fietsen en fitness zijn de meest beoefende sporten bij volwassen mannen en vrouwen. Voetbal is de vierde sport bij mannen, dansen is de vierde sport bij vrouwen.


Context

​​​​​​​

Sporters zijn actief in diverse contexten doorheen verschillende levensfases: de sportclub is een populaire context bij kinderen (27%) en jongeren (20%), het zelfgeorganiseerde aanbod meer bij volwassenen (69%) en senioren (67%).

De populairste context waarin respondenten sporten en bewegen is de ‘niet of licht georganiseerde sportcontext’ (64%): alleen sporten, in zelfgeorganiseerde lichte gemeenschappen van vrienden of familie, als lid van een online community (denk aan een social run) of als rechtstreeks lid van de sportfederatie (vb. in functie van een verzekering).

Figuur 1: Alle gerapporteerde sportcontexten van sporters (N: 14.281, geclusterd).

"Het bos, outdoor, natuurgebieden, straten, parken en openlucht sportterreinen behoren tot de populairste plekken om in de openbare ruimte te sporten en bewegen"

Sportlocatie


Het bos, outdoor, natuurgebieden, straten, parken en openlucht sportterreinen behoren tot de populairste plekken om in de openbare ruimte te sporten en bewegen. Deze locaties stimuleren jong en oud om actief te zijn, wat bijdraagt aan het fysiek en mentaal welbevinden van inwoners. Het merendeel van deze locaties zijn terug te vinden in de publieke ruimte.

Figuur 2: Aandeel van specifieke locaties van ons sport- en beweeggedrag (2020, 2023 en 2025).

"Voor ontwerpers en planners ligt hier een kans: integreer sport en beweging als essentiële ontwerpdimensie, niet als bijzaak"

Bovenstaande figuren tonen het aandeel van de specifieke locaties waar we sporten en bewegen. In de cirkel links (2020, de bevraging werd net na de tweede lockdown aan het einde van het jaar uitgevoerd) zien we een heel groot aandeel voor publieke ruimte (65%) en privélocaties zoals thuis of in de eigen tuin (12%). In 2023 (middelste cirkel) zien we een sterke toename van het aandeel van sportinfrastructuur (35%) en een daling van het aandeel privé (9%) en publieke ruimte (49%). De cijfers van 2023 en 2025 zijn sterk gelijkaardig: in 2025 wordt er voornamelijk in de publieke ruimte (52%), sportinfrastructuur (35,7%), privé (8,9%) en onderwijs (2,6%) gesport. Publieke ruimte en voornamelijk bos/outdoor/natuur is de populairste context waar Vlamingen sporten en bewegen.


Behoeftebevraging

​​​​​​​

Tijdens de behoeftebevraging van alle Vlaamse sportdiensten in 2025 (publicatie najaar 2026) werd er gepolst naar de inspanningen die gepland staan rond beweegvriendelijke openbare ruimte. Daaruit blijkt dat 73% van de Vlaamse steden en gemeenten plannen hebben om de publieke ruimte beweegvriendelijk(er) te maken. Welke ingrepen ze specifiek plannen zie je in de top 10 hieronder:

Figuur 3: Gemeenten met plannen om de publieke ruimte beweegvriendelijk(er) te maken  

De toekomst


Als Vlamingen steeds meer ongebonden gaan sporten en bewegen, is het belangrijk na te denken over een beweegvriendelijke woonomgeving. Wandelen, fietsen, hardlopen zijn populaire sporten die vaak aan de voordeur beginnen. Aangename buurten om te leven en bewegen zijn aspecten die we ook terugvinden in de behoeftebevraging van Sport Vlaanderen en lokale beleidsplannen. Laten we er samen actie van maken.


Het belang van voldoende in te zetten op de noden en wensen van de niet- en licht gebonden sporters is noodzakelijk opdat ze voldoende kunnen sporten en bewegen. Dat belang vinden we ook terug in de behoeftebevraging (Sport Vlaanderen, 2025) waarbij gemeenten en steden de kaart trekken om in de nabije toekomst de publieke ruimte (nog) beweegvriendelijker in te richten. Het is van groot belang dat deze beleidsplannen ook effectief in de praktijk omgezet worden.


Oproep aan ruimtelijke planners


Voor ontwerpers en planners ligt hier een kans: integreer sport en beweging als essentiële ontwerpdimensie, niet als bijzaak. Deze tips helpen je op weg:

  • Ga als ruimtelijke planner vanaf de start in gesprek met andere beleidsdomeinen (sport, jeugd, groendienst, mobiliteit …) en creëer koppelkansen waar mogelijk.

  • Gebruik het BVO-model (beweegvriendelijke omgeving): combineer hardware (ruimtes) en orgware (beleid, monitoring) en spreek af wie de software (activiteiten, begeleiding, communicatie) op zich zal nemen.
  • Integreer Active Design en denk modulair en multifunctioneel: ontwerp pleinen en paden die uitnodigen tot bewegen. Beweegprikkels, groene stroken kunnen spelaanleidingen bieden.

  • Luistertip: de eerste podcast ‘De publieke ruimte als beweegvriendelijke omgeving’van Netwerk Lokaal Sportbeleid en Sport Vlaanderen over de beweegvriendelijke omgeving. Blijf ook luisteren naar de volgende afleveringen.


​​​​​​​Save the date: op donderdag 3 december 2026 organiseren we in samenwerking met Netwerk Lokaal Sportbeleid de Trefdag Beweegvriendelijke omgeving in de Tranzit te Kortrijk. Meer informatie en inschrijven zullen de 2e helft van oktober volgen.
​​​​​​​

Meer weten of hulp nodig bij het beweegvriendelijk inrichten van een ruimte?


Naast informeren en inspireren via onze webpagina ‘Zet in op een beweegvriendelijke omgeving’ willen we je ook ondersteunen. Je kan ons steeds contacteren voor een plaatsbezoek zowel bij de opstart van een project of bij het aftoetsen van een voorstel. Neem contact op via sportievevrijetijd@sport.vlaanderen voor advies op maat.